یادداشت؛

چگونه روایت رسانه‌ای «پایان ایران»با واقعیت به چالش کشیده شد؟

مسئله از جایی آغاز می‌شود که روایت رسانه‌ای با واقعیت بیرونی مواجه می شود.

چگونه روایت رسانه‌ای «پایان ایران»با واقعیت به چالش کشیده شد؟

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی؛ میلاد امینی موحد مدیر مرکز رسانه روایت خوزستان در یادداشتی نوشت: در نظریه کاشت جورج گربنر، رسانه‌ها فقط ناقل خبر نیستند؛ آن‌ها با تکرار مستمر مجموعه‌ای از پیام‌ها و تصاویر، در شکل‌گیری برداشت مخاطب از واقعیت نقش دارند. مخاطبی که پیوسته با یک روایت مواجه می‌شود، ممکن است به‌تدریج همان روایت را تصویری طبیعی و محتمل از جهان پیرامون خود بداند.

 دونالد ترامپ را می‌توان از منظر همین نظریه تحلیل کرد؛ رئیس‌جمهوری که در موضع‌گیری‌های متعدد درباره جنگ با ایران، بر گزاره‌هایی مانند «ایران تمام شده است» و نزدیک‌بودن پایان عملیات نظامی تأکید کرده است. او در ۲۰ مارس ۲۰۲۶ نیز ایران را از منظر نظامی «تمام‌شده» توصیف کرد؛ درحالی‌که خبرگزاری های معتبر دنیا در همون روز از ادامه حملات متقابل و تداوم درگیری‌ها خبر دادند.

این تکرار را می‌توان تلاشی برای تثبیت یک تصویر مشخص در افکار عمومی دانست: ایرانِ تمام‌شده، جنگِ رو به پایان و آینده‌ای که قرار است با پایان درگیری، به کاهش قیمت انرژی و آرامش بازارها برسد. در چنین روایتی، تکرار صرفاً تأکید بر یک ادعا نیست؛ کوششی برای تبدیل یک پیش‌بینی سیاسی به افق انتظارات مخاطب است.

اما مسئله از جایی آغاز می‌شود که روایت رسانه‌ای با واقعیت بیرونی مواجه می شود.

اگر قرار باشد پایان جنگ به کاهش قیمت نفت منجر شود، تداوم نااطمینانی در بازار انرژی و افزایش قیمت‌ها می‌تواند فاصله میان وعده و واقعیت را آشکار کند. برای نمونه، رویترز در گزارش ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ از رسیدن قیمت نفت برنت به ۱۱۶٫۷۲ دلار در هر بشکه و افزایش نگرانی‌ها درباره اختلال عرضه خبر داد. البته قیمت نفت تابع عوامل متعددی است و نمی‌توان تغییرات آن را صرفاً به یک روایت سیاسی نسبت داد.

اینجا همان نقطه‌ای است که اهمیت مدیریت رسانه آشکار می‌شود: تکرار یک گزاره، به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که مخاطب آن را بپذیرد؛ به‌ویژه هنگامی که تجربه و شواهد قابل مشاهده با تصویر ارائه‌شده سازگار نباشند.

از سوی دیگر، آنچه می‌توان از عملکرد رسانه‌ای ایران آموخت، اهمیت پاسخ‌گویی به روایت رقیب با مجموعه‌ای از کنش‌های رسانه‌ای سنجیده است: روایت‌کردن مستمر واقعیت‌های قابل راستی‌آزمایی، حفظ انسجام پیام، پرهیز از ادعاهای اثبات‌نشده و نشان‌دادن فاصله میان پیش‌بینی‌ها و آنچه عملاً رخ می‌دهد. چنین رویکردی، به‌جای رقابت در تکرار شعارها، اعتبار روایت را به شواهد و تجربه مخاطب پیوند می‌زند.


 یادمان باشد؛ جنگ روایت‌هافقط مسابقه بلندتر گفتن یک جمله نیست؛ رقابت بر سر ساختن تصویری از واقعیت است که بتواند در برابر تجربه و شواهد دوام بیاورد.

میلاد امینی موحد

2026-10-26

تعداد بازدید: 29

پربازدیدترین‌ها

جدیدترین‌ها

برگزیده‌ها

ایران
آیکون توانخواهان

T

T