چاپ و نشر بین‌الملل | به قلم مجتبی عرب‌مازار یزدی بخوانید؛

کتاب «قیام لله» نوشته مجتبی عرب‌مازار یزدی، به بررسی مفهوم قیام برای خدا و نسبت آن با زندگی فردی، عدالت‌خواهی، فعالیت رسانه‌ای و مسئولیت اجتماعی می‌پردازد؛ اثری که از دل جلسات نویسنده با دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر شکل گرفته است.

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، «قیام لله» عنوان کتابی است که از سوی شرکت چاپ و نشر بین‌الملل منتشر شده، بحث خود را با آیه ۴۶ سوره سبأ آغاز می‌کند: «قُلْ إِنَّما أَعِظُکُمْ بِواحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنی‌ وَ فُرادی‌». نویسنده با تکیه بر این آیه، معنای قیام، نیت الهی و نسبت این مفهوم با مسئولیت فردی و اجتماعی را بررسی می‌کند.

محور اصلی کتاب، بررسی مفهوم قیام فراتر از حرکت‌های سیاسی و اعتراضی و نیز پرداختن به مصادیق آن در عرصه‌های مختلف زندگی، از خانواده و فعالیت فرهنگی و تشکیلاتی تا رسانه، عدالت‌خواهی و مشارکت مردم در تحولات اجتماعی است. 

نویسنده کتاب در توضیح ایده اصلی اثر، «قیام لله» را از مفاهیم محوری مکتب امام می‌داند و معتقد است این مفهوم باید از سطح بحث نظری فراتر برود و در زندگی فردی و اجتماعی امتداد پیدا کند. او همچنین کتاب را نوعی راهنمای دانشجویان، طلاب و نیروهای مؤثر اجتماعی برای یافتن نسبت خود با مفاهیم قرآنی و مسائل واقعی جامعه می‌داند.

از جلسات دانشجویی تا انتشار کتاب
هسته اولیه «قیام لله» حدود چهار سال پیش و در جریان سلسله جلساتی با دانشجویان بسیج دانشگاه صنعتی امیرکبیر شکل گرفت. به گفته عرب‌مازار یزدی، استقبال دانشجویان و شکل‌گیری بحث‌ها و ایده‌های متعدد در این جلسات، زمینه پیشنهاد تدوین مطالب در قالب کتاب را فراهم کرد.

قیام؛ فراتر از یک حرکت سیاسی
یکی از محورهای اصلی «قیام لله»، بررسی معنای قیام در عرصه‌های مختلف زندگی است. در این نگاه، قیام به حرکت‌های سیاسی یا اعتراض‌های اجتماعی محدود نمی‌شود و می‌تواند در فعالیت‌های فرهنگی، تربیتی، رسانه‌ای و اجتماعی نیز نمود پیدا کند.

نویسنده در این چارچوب، نقش افراد مختلف در خانواده و جامعه را مورد توجه قرار می‌دهد؛ از مادر و معلم تا مدیر، فعال اجتماعی و سیاستمدار. آنچه در این نگاه اهمیت دارد، نسبت میان نیت، مسئولیت و شیوه عمل افراد با چارچوب فکری دینی است.

کتاب پس از بحث درباره نیت و معنای قیام، به تجربه‌های تاریخی مانند مشروطه و نهضت ملی شدن نفت می‌پردازد و در ادامه، موضوعاتی چون جهاد، عدالت‌خواهی، امر به معروف و نهی از منکر، عقلانیت، معنویت، جامعه ایمانی و نقش مردم را بررسی می‌کند.

رسانه؛ بخشی از خود قیام
یکی از بحث‌های کتاب، نسبت میان فعالیت رسانه‌ای و کنش اجتماعی است؛ موضوعی که نویسنده در فصل دوم، با عنوان «روایت قیام و نسبت آن با خود قیام»، به آن می‌پردازد.

در بخشی از کتاب آمده است: «رسانه فرع بر قیام نیست، جزء قیام است.»

این نگاه، رسانه را نه صرفاً ابزاری برای بازتاب یک حرکت اجتماعی، بلکه بخشی از فرایند شکل‌گیری و پیشبرد آن می‌داند. بر همین اساس، موضوعاتی مانند جهاد روایت، ضرورت روایت در نبرد نظامی، روایت جهاد فناورانه و نسبت «لله بودن» با فعالیت رسانه‌ای در این فصل مطرح می‌شود.

نویسنده همچنین به مسئله اخلاص در فعالیت رسانه‌ای می‌پردازد و این پرسش را مطرح می‌کند که چگونه می‌توان در عین پایبندی به نیت الهی، در میدان رسانه و شبکه‌های اجتماعی حضور داشت.

در ادامه، کتاب به مفهوم «احتیاط بی‌جا» می‌رسد؛ وضعیتی که به اعتقاد نویسنده، ممکن است در جمع‌های فعال اجتماعی و جهادی به کنار گذاشتن اصل فعالیت منجر شود. از این منظر، نگرانی از آسیب‌های احتمالی نباید به‌تنهایی بهانه‌ای برای چشم‌پوشی از مسئولیت اجتماعی باشد.

عدالت‌خواهی در چارچوب اخلاق و عقلانیت
«قیام لله» در کنار دعوت به کنشگری، به حدود و شیوه عمل نیز توجه دارد. یکی از محورهای این بحث، نسبت عدالت‌خواهی با اخلاق، عقلانیت و معنویت است.

نویسنده با طرح مسئله اولویت‌بندی در شرایط تعارض میان مصلحت‌های اجتماعی، بر ضرورت توجه به حدود اخلاقی و شرعی در عدالت‌خواهی تأکید می‌کند. در این چارچوب، تحقق عدالت تنها به هدف کنش اجتماعی وابسته نیست، بلکه نیت و شیوه عمل نیز اهمیت دارد.

کتاب در ادامه، با کنار هم قرار دادن آیه ۴۶ سوره سبأ و آیه ۲۵ سوره حدید، مفهوم قیام را با قسط و عدالت اجتماعی پیوند می‌دهد و به مسئولیت مردم در تحقق عدالت می‌پردازد. نویسنده همچنین میان مسئولیت عمومی مردم و نقش نیروهای پیشرو در جامعه تمایز قائل می‌شود و از مفهوم «قوام بودن» برای توضیح استمرار این مسئولیت سخن می‌گوید.

از جهاد سازندگی تا نهادسازی مردمی
یکی دیگر از مصادیق قیام در کتاب، تجربه جهاد سازندگی است؛ تجربه‌ای که عرب‌مازار یزدی آن را نمونه‌ای از نهادسازی انقلابی و حضور مردم در حکمرانی می‌داند.

در این بخش، مسئله اصلی چگونگی تبدیل انگیزه و مشارکت مردم به حرکت‌های اجتماعی پایدار و نهادهای ماندگار است. نویسنده با طرح این موضوع، به این پرسش می‌پردازد که چگونه می‌توان ظرفیت اجتماعی مردم را از واکنش‌های مقطعی فراتر برد و به اصلاح و پیشرفت مستمر پیوند زد.

در این نگاه، مفاهیمی مانند قیام، جهاد و قسط به یک دوره تاریخی محدود نمی‌شوند، بلکه برای فهم مسائل امروز و بررسی مسئولیت اجتماعی افراد و گروه‌ها به کار گرفته می‌شوند.